چگونه حال دریاچه ارومیه «خوب» خواهد ماند؟
به گزارش سیاست آنلاین ، از دلخوشیهای این روزها، حال خوب دریاچه ارومیه است؛ دریاچهای که طی سالهای گذشته بخشهای قابل توجهی از آن خشک شده بود اما به لطف بارش برف و باران و برخی اقدامات برای تسهیل جریان ورودی آب رودخانهها دوباره مانند یک نگین زیبا میدرخشد البته به گفته شینا انصاری – رییس سازمان حفاظت محیط زیست – هنوز با احیای اکولوژیک فاصله دارد و برای پایداری وضعیت آن لازم است برنامههای مربوط به این پهنه آبی با جدیت دنبال شود. کارشناسان نیز بر ضرورت رهاسازی صحیح آب از سدهای حوضه دریاچه ارومیه تاکید میکنند و فرهنگسازی در زمینه خودداری کشاورزان از کشت محصولات پُرآببر در این منطقه را لازم میدانند.
آرزو اشرفیزاده – مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست – درباره آخرین وضعیت دریاچه ارومیه گفت: با توجه به بارش مناسب برف و باران در سال آبی جاری در حوضه ارومیه و زاب و انجام اقدامات ساماندهی در جهت تسهیل جریان ورودی از رودخانهها و سایر اقدامات و پیگیریهای صورت گرفته وضعیت آبی دریاچه ارومیه و تالابهای اقماری بهتر شده است، بهگونهای که ارتفاع آب در دریاچه ارومیه نسبت به ابتدای سال آبی جاری تقریباً یک متر و ۳۰ سانتیمتر افزایش یافته و دریاچه دارای بیش از ٢ میلیارد متر مکعب آب است. با این حال این شرایط پایدار نیست.
وی اضافه کرد: امیدوار هستیم دریاچه ارومیه با تداوم جریانات آب از رودخانههای ورودی و ذوب شدن برفها و تامین حداکثری حقآبه، وضعیت آبی بهتری را پیدا کند البته این موضوع منوط به مدیریت پایدار مصرف آب در بالادست دریاچه است. اگر در زمستان سر دهنه رودخانههای منتهی به تالاب بهصورت کامل بسته میماند، شاهد ورود آب بیشتری به دریاچه بودیم، هر چند در این خصوص پایش و تلاشهای زیادی توسط مراجع مربوطه صورت گرفت ولی برخی از این سردهنهها بهصورت کامل بسته نبود. به حال اکنون وضعیت دریاچه ارومیه نسبت به ابتدای سال آبی(مهر ماه ١۴٠۴) مناسب است.
وضعیت تالابهای اقماری دریاچه ارومیه
مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به وضعیت تالابهای اقماری به عنوان اکوسیستم پشتیبان دریاچه ارومیه اظهارکرد: بیشتر تالابهای اقماری دریاچه ارومیه مانند تالابهای کانی برازان و سولدوز با پیگیریها و همکاریهای صورت گرفته و لایروبی مصبهای ورودی به این تالابها آبگیری مناسبی داشتهاند و همچنان در حال آبگیری هستند. خوشبختانه در پایشهای انجام شده اخیر وضعیت حیات وحش و تنوع زیستی جزایر دریاچه نیز توسط اداره کل مناسب ارزیابی شده است.
نقش مهم تغییر الگوی کشت در تامین حقآبه دریاچه ارومیه
وی درباره همکاری دستگاهها برای ساماندهی الگوی کشت و جلوگیری از کشت محصولات پُرآببر مانند چغندر، یونجه و سیب در حاشیه دریاچه ارومیه گفت: یکی از اساسیترین مسائل در تامین حقآبه دریاچه ارومیه، تغییر الگوی کشت است که سالهاست پیگیری میشود و دستگاههای متولی باید میزان عملیاتی شدن آن را گزارش ارائه کنند.
مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست اضافه کرد: وزارت نیرو اقداماتی در زمینه تحویل حجمی آب به کشاورزان شروع کرده است. اقداماتی را نیز وزارت کشاورزی در دست اجرا دارد که با توجه به مصوبات ستاد دریاچه ارومیه و برنامه هفتم مکلف به تسریع در اجرای این مهم هستند.این موضوعات در برنامههای ستاد احیا دریاچه وجود دارد و در دست پیگیری است.
اشرفیزاده ادامه داد: شاخص بهرهوری در حوضههای تالابی برای محصولات کشاورزی باید میزان تولید به ازای حجم آب مصرفی باشد. بر اساس برنامه هفتم میزان مصرف آب کشاورزی با استفاده از روشهای کشاورزی پایدار و نوین در جهت تحقق حقآبه های طبیعت باید کاهش پیدا کند.
وی در ادامه گفت: علاوه بر هزینههای ملی زیادی که کشور برای اجرای برنامههای مصوب ستاد احیای دریاچه ارومیه انجام داده، سازمان حفاظت محیط زیست نیز با همکاری برنامه عمران ملل متحد (UNDP) و دولت ژاپن و در تعامل با وزارت جهاد کشاورزی برنامههایی را در حوزههای فرهنگسازی و اجرایی در زمینه کشاورزی پایدار و معیشتهای پایدار برای روستاییان بهصورت پایلوت در بالغ بر ۲۲۰ روستا انجام داده است البته لازم است اجرای این برنامهها در سطح حوضه و در کلیه روستاها از سوی وزارت جهاد کشاورزی اجرایی شود.
اشرفیزاده در پایان تاکید کرد: علیرغم بارشهای مناسب و اجرای برنامهها، اگر مصرف آب بهصورت بهینه مدیریت نشود و برداشتهای غیر مجاز از رودخانهها و منابع آبی زیرزمینی ادامه پیدا کند، شرایط آبی دریاچه ارومیه پایدار نخواهد ماند بنابراین استمرار حال خوب این پهنه آبی منوط به مدیریت صحیح منابع آب، همکاری کلیه دستگاههای متولی و بهویژه مشارکت مردمی در سطح حوضه و استمرار ورود جریانات آبی به دریاچه است.